Το στρατιωτικό δόγμα αλλάζει καθώς η ταχύτητα ξεπερνά το stealth στον μελλοντικό σχεδιασμό αεροπορικής ισχύος και τα ραντάρ έχουν βελτιωθεί τρεις γενιές από την εμφάνιση του F-35, η τέταρτη το νέο ραντάρ RBE2-XG της Thales που θα τοποθετηθεί στο Rafale F5

Κόσμος : Για σχεδόν σαράντα χρόνια, η στρατιωτική αεροπορική δύναμη έχει διαμορφωθεί από την αρχή της χαμηλής παρατηρησιμότητας, κοινώς γνωστή ως stealth. Από το σχεδιασμό του αεροσκάφους μέχρι το επιχειρησιακό δόγμα, η αποφυγή ανίχνευσης αντιμετωπίστηκε ως ο πιο αξιόπιστος δρόμος προς την επιβίωση. Από τις αρχές του 2026, αυτή η υπόθεση επαναξιολογείται σε όλες τις αμυντικές εγκαταστάσεις, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις διαβρώνουν σταθερά την αποτελεσματικότητα του παραδοσιακού stealth. Στη θέση της, η ταχύτητα -ειδικά η υπερηχητική ταχύτητα- αναδεικνύεται ως κεντρική απαίτηση για μελλοντικές στρατιωτικές πλατφόρμες και έννοιες κρούσης.

Τα ραντάρ από την εμφάνιση του F-35 έχουν βελτιωθεί κατά τρεις γενιές και τώρα το 2030 θα έρθει η τέταρτη. Η νέα γενιά θα έχει 30% -70% μεγαλύτερη εμβέλεια ανίχνευσης. Το 30% αφορά στόχους χαμηλής παρατηρητικότητας και δεν μπορώ να καταλάβω την επιμονή των υπευθύνων στο ΥΠΕΘΑ γιατί να πάρουν τα F-35; Τι σημαίνει όμως 30%-70% μεγαλύτερη εμβέλεια; Πως θα βελτιωθεί και η ανίχνευση και η στοχοποίηση-εγκλωβισμός των στόχων stealth που εδώ υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στο 50% από τα παλιότερα ραντάρ. Δηλαδή θα έχουν δυνατότητες βολής πυραύλων σε εμβέλειες μεγαλύτερες των 100 χιλιομέτρων και εδώ αλλάζουν όλα.

Το ραντάρ RBE2-XG της Thales που βασίζεται σε GaN εισέρχεται σε φάση πρωτοτύπου για το Rafale F5. Το νέο ραντάρ θα επεκτείνει τις αποστάσεις ανίχνευσης ραντάρ κατά 30% έως 70%, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του στόχου πχ F-35 και τις συνθήκες εμπλοκής. - Hellenic Defence Net

Προσοχή αναφέρομαι στο νέο ραντάρ RBE2-XG της Thales που θα τοποθετηθεί στο Rafale F5 και θα έχει δυνατότητα βολής εναντίον του F-35 σε αποστάσεις μεγαλύτερες από 100 χιλιόμετρα. Δεν θα ξέρουν αυτά στο ΥΠΕΘΑ απορώ; Αν βάλουν ένα παρόμοιο ραντάρ στο ευρωμαχητικό τι τα θέλεις τα F-35 μετά;

Οι αμυντικοί αναλυτές επισημαίνουν τη σύγκλιση των προηγμένων τεχνολογιών ανίχνευσης, της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και της πρόωσης υψηλής ταχύτητας ως κινητήριες δυνάμεις αυτής της αλλαγής. Μαζί, αυτές οι εξελίξεις μειώνουν το περιθώριο πλεονεκτήματος που κάποτε παρείχαν τα σχέδια αποφυγής ραντάρ και αναδιαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο αναμένεται να εξελιχθούν οι σύγχρονες συγκρούσεις. Όρια της παραδοσιακής μυστικότητας

Η τεχνολογία stealth βασίζεται κυρίως στη διαμόρφωση του πλαισίου του αεροσκάφους και στα απορροφητικά υλικά ραντάρ (RAM) για τη μείωση της διατομής του ραντάρ (RCS). Αυτές οι μέθοδοι ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικές έναντι παλαιών συστημάτων ραντάρ που σχεδιάστηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και αμέσως μετά. Ωστόσο, τα σύγχρονα περιβάλλοντα ανίχνευσης δεν εξαρτώνται πλέον από έναν μόνο αισθητήρα ή ζώνη συχνοτήτων.

Ένας τομέας ανησυχίας είναι η ανάπτυξη της κβαντικής ανίχνευσης. Τα πειραματικά κβαντικά ραντάρ και μαγνητόμετρα λειτουργούν με αρχές που μετρούν ανεπαίσθητες διαταραχές στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε ανακλώμενα κύματα ραντάρ. Ενώ εξακολουθούν να ωριμάζουν, αυτά τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί για να ανιχνεύουν ανωμαλίες που προκαλούνται από την κίνηση του αεροσκάφους, περιορίζοντας την προστατευτική αξία των συμβατικών επιστρώσεων και γεωμετριών stealth.

Ταυτόχρονα, η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων των αισθητήρων. Τα σύγχρονα αμυντικά δίκτυα βασίζονται όλο και περισσότερο στη σύντηξη εισροών από δορυφόρους, αερομεταφερόμενες πλατφόρμες, θαλάσσιους αισθητήρες και επίγεια συστήματα με γνώμονα την τεχνητή νοημοσύνη. Ακόμα κι αν ένα αεροσκάφος παραμένει δύσκολο να εντοπιστεί από το ραντάρ, δευτερεύουσες υπογραφές όπως οι υπέρυθρες εκπομπές, τα ατμοσφαιρικά φαινόμενα αφύπνισης ή οι ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές μπορούν να συσχετιστούν για τη δημιουργία ενός ίχνους. Αξιωματούχοι και ερευνητές που συνδέονται με την Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων Άμυνας των ΗΠΑ (DARPA) έχουν αναγνωρίσει δημόσια ότι η απόκρυψη με μια ολοκληρωμένη επιχειρησιακή έννοια γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Η έμφαση, σημειώνουν, μετατοπίζεται από το να παραμένεις αόρατος στο να παραμένεις ασύλληπτος. Η ταχύτητα ως αμυντικό μέτρο

Καθώς η ανίχνευση γίνεται πιο πιθανή, οι στρατιωτικοί σχεδιαστές εστιάζουν στην υπερηχητική ταχύτητα - που ορίζεται ως ταχύτητες άνω των 5 Mach - ως μέσο μείωσης της ευπάθειας. Το υποκείμενο σκεπτικό βασίζεται στη συμπίεση του χρόνου. Τα ταχύτερα συστήματα μειώνουν απότομα το διάστημα που είναι διαθέσιμο για έναν αντίπαλο να εντοπίσει, να αξιολογήσει, να αποφασίσει και να ανταποκριθεί.

Ένας συμβατικός υποηχητικός ή υπερηχητικός πύραυλος κρουζ μπορεί να χρειαστεί σχεδόν μία ώρα για να φτάσει σε έναν στόχο αρκετές εκατοντάδες μίλια μακριά. Αντίθετα, ένα υπερηχητικό όχημα που ταξιδεύει με 6 Mach μπορεί να καλύψει την ίδια απόσταση μέσα σε λίγα λεπτά. Αυτή η διαφορά μεταβάλλει σημαντικά τους αμυντικούς υπολογισμούς, ιδιαίτερα για συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας που εξαρτώνται από πολυεπίπεδες ακολουθίες ανίχνευσης και εμπλοκής. Τα υπερηχητικά όπλα λειτουργούν επίσης κυρίως εντός της ατμόσφαιρας και είναι ικανά να ελίσσονται κατά τη διάρκεια της πτήσης. Αυτός ο συνδυασμός ταχύτητας και ευελιξίας περιπλέκει την παρακολούθηση και την αναχαίτιση, καθώς τα υπάρχοντα αμυντικά συστήματα σχεδιάστηκαν σε μεγάλο βαθμό για να αντιμετωπίζουν προβλέψιμες βαλλιστικές τροχιές ή πιο αργές εναέριες απειλές. Το αποτέλεσμα είναι ένα απότομα μειωμένο παράθυρο αφοσίωσης, που συχνά μετριέται σε δευτερόλεπτα και όχι σε λεπτά. Τεχνολογική Προσαρμογή

Η επίτευξη σταθερής υπερηχητικής απόδοσης απαιτεί απομάκρυνση από πολλές σχεδιαστικές υποθέσεις της εποχής του stealth. Εξαιρετικά εξειδικευμένες επιφανειακές επικαλύψεις βελτιστοποιημένες για απορρόφηση ραντάρ δίνουν τη θέση τους σε ανθεκτικές στη θερμότητα δομές ικανές να αντέχουν σε ακραία αεροδυναμική θέρμανση και φαινόμενα πλάσματος.

Τα συστήματα πρόωσης Scramjet, τα προηγμένα υλικά θερμικής προστασίας και οι αυτόνομοι αλγόριθμοι ελέγχου πτήσης είναι κεντρικά σε αυτή τη μετάβαση. Η τεχνητή νοημοσύνη διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διαχείριση της δυναμικής πτήσης σε ακραίες ταχύτητες, όπου οι χρόνοι ανθρώπινης αντίδρασης είναι ανεπαρκείς. Σε αυτό το περιβάλλον, οι ανθρώπινοι χειριστές αναμένεται να επιβλέπουν τους στόχους της αποστολής και τη λήψη αποφάσεων αντί να ελέγχουν χειροκίνητα την πτήση. Η αλλαγή αντικατοπτρίζεται επίσης στους τύπους των υπό ανάπτυξη συστημάτων. Ενώ οι προηγούμενες γενιές αεροπορικών δυνάμεων επικεντρώνονταν σε μαχητικά και βομβαρδιστικά stealth, τα τρέχοντα προγράμματα δίνουν όλο και μεγαλύτερη έμφαση στα υπερηχητικά οχήματα ολίσθησης (HGV) και στους υπερηχητικούς πυραύλους κρουζ (HCM) που έχουν σχεδιαστεί για να διεισδύουν στον βαριά αμυνόμενο εναέριο χώρο μέσω της ταχύτητας και όχι της απόκρυψης. Στρατηγικές επιπτώσεις

Η αυξανόμενη έμφαση στην ταχύτητα δεν υποδηλώνει ότι το stealth θα εξαφανιστεί από τον στρατιωτικό σχεδιασμό. Αντίθετα, η χαμηλή παρατηρησιμότητα θεωρείται όλο και περισσότερο ως ένα στοιχείο μεταξύ πολλών, παρά ως το καθοριστικό χαρακτηριστικό της επιβίωσης. Σε πολύπλοκα, πυκνά πεδία μάχης, το πλεονέκτημα αναμένεται να ευνοήσει δυνάμεις που μπορούν να επεξεργάζονται πληροφορίες πιο γρήγορα και να ενεργούν εντός συμπιεσμένων χρονοδιαγραμμάτων.

Καθώς το στρατιωτικό δόγμα προσαρμόζεται σε αυτές τις συνθήκες, η ισορροπία μεταξύ ανίχνευσης και αντίδρασης επαναπροσδιορίζεται. Η κεντρική πρόκληση δεν είναι πλέον αν μπορεί να δει κανείς μια πλατφόρμα, αλλά αν μπορεί να εμπλακεί αποτελεσματικά πριν ολοκληρώσει την αποστολή της. Σε αυτό το πλαίσιο, η ταχύτητα γίνεται πρωταρχική επιχειρησιακή απαίτηση, αναδιαμορφώνοντας τις προτεραιότητες προμηθειών και τον μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό σε όλες τις μεγάλες αμυντικές δυνάμεις.