Τουρκική νεοσύστατη εταιρεία αναπτύσσει stealth spray επίστρωση για μαχητικά drones. Δεν είναι η μόνη εταιρία υπάρχουν πολλές στην Κίνα και αλλού.
Γράφει ο Γεώργιος Δικαίος στις 2 Ιουνίου 2026

Βασικά Σημεία Ο Τούρκος ερευνητής Yunus İnce ισχυρίζεται ότι το υλικό απορρόφησης ραντάρ ψεκασμού Kürşat 3.0 πέτυχε εξασθένηση 43,2 dB σε πρόσφατες δοκιμές, χωρίς να έχει δημοσιευτεί ανεξάρτητη επαλήθευση.
Το υλικό χρησιμοποιεί δομές ηφαιστειακού βασάλτη και ελαφρόπετρας και εφαρμόζεται μέσω ψεκασμού, στοχεύοντας εφαρμογές stealth σε drones και UAV, με πλάνα δοκιμών που κοινοποιήθηκαν στο The Defence Blog.
Το άρθρο έχει πληροφορίες από δεκάδες σαιτ και πάντα ψάχνω να βρω την μελέτη για να την διαβάσω με τα τεχνικά χαρακτηριστικά που έχει μέσα. Τα υλικά απορρόφησης ραντάρ που εφαρμόζονται στην επιφάνεια και μετατρέπουν οποιαδήποτε ενέργεια που το σχήμα δεν εκτρέπει σε θερμότητα. Που το έχουν διαβάσει αυτό δεν το καταλαβαίνω πραγματικά τις γνώσεις του κάθε ενός και τα ψέματα που μας λένε.
Λάθος με την τριβή φορτίζουν τις επιφάνειες με ένα ασθενές ρεύμα που αν πέσει επάνω το ασθενές Η/Μ σήμα του ραντάρ να διαλυθεί-η θερμότητα αναπτύσσετε με την τριβή τις επιφάνειας στον αέρα. Δεν με ενδιαφέρει τι γράφει το άρθρο, ήμουν ο πρώτος το 2008 που έγραψα για το σύστημα ψύξης του F-35 πως δεν είναι για το ραντάρ αλλά για να ψύχει τις επιφάνειες και τοποθετήθηκε στις δεξαμενές καυσίμου. Εδώ όμως φτάσαμε στο κρίσιμο σημείο: δηλαδή η ασθενής κυμματομορφή που βλέπουμε στον παλμογράφο διασπάτε, από την φόρτιση των επιφανειών με την τριβή από το ασθενές ρεύμα. Το μειονέκτημα όμως για το F-35 είναι η συμπεριφορά από τα ακανόνιστα μόρια αέρα κοντά στην επιφάνεια του αεροσκάφους, για αυτό μείωσαν τις επιδόσεις δυο φορές σε G, Mach και βαθμό ανόδου, η φθορά του επιχρίσματος της RAM και η πεπερασμένη καταστροφή των σημάτων των ραντάρ. Δηλαδή αν υπάρχουν πολλά ραντάρ το RCS αυξάνετε, το ίδιο συμβαίνει αν το F-35 τρέχει με μεγάλη ταχύτητα γιατί δέχεται περισσότερο Η/Μ εκπεμπόμενο σήμα από αυτό που μπορεί να εξουδετερώσει.
Έχω μελέτη εκατοντάδων σελίδων από το 2008-2016 για την αντιμετώπιση των F-35, γιατί αυτά θα τα έπαιρνε η Τουρκία. Με όλες τις λύσεις με ποσοστά βελτίωσης των ραντάρ, άλλων λύσεων και ανίχνευση από τον θόρυβο που απορρίπτει το ραντάρ, με πλακέτες ειδικής επεξεργασίας κλπ. Τα άλλα τα ξέρετε: χέστηκε η φοράδα στο αλώνι για το ΥΠΕΘΑ και δεν τους ενδιέφερε απολύτως τίποτα! Μα να φτιάξουμε δικό μας σύστημα να εντοπίζει-αντιμετωπίζει τα FU-35; Θα μας μαλώσει ο θείος Σαμ γιατί θα τον στενοχωρήσουμε! Κατά τα άλλα τα εδώ παπαγαλάκια τους στα ΜΜΕ έλεγαν: πως θα χτυπήσουν αθέατα τα FU-35 της Τουρκίας την Αθήνα, το ΑΤΑ στην Λάρισα, τον Ναύσταθμο και το ΥΠΕΘΑ-Μαξίμου! Να υπογράψουμε συμφωνία με την Τουρκία, να δώσουμε κάτι να τελειώνουμε! Αιδώς Αργείοι!
Η τεχνολογία stealth ήταν πάντα αποκλειστικός τομέας αμυντικών προγραμμάτων δισεκατομμυρίων δολαρίων και απόρρητων κυβερνητικών εργαστηρίων, ενσωματωμένη σε αεροσκάφη μέσω ετών μηχανικής εργασίας και εφαρμοζόμενη μέσω διαδικασιών ακριβείας κατασκευής που κοστίζουν περισσότερο ανά τετραγωνικό μέτρο από ό,τι ξοδεύουν οι περισσότερες χώρες σε ολόκληρα οπλικά συστήματα. Μια τουρκική νεοσύστατη επιχείρηση ισχυρίζεται τώρα ότι έλυσε το βασικό πρόβλημα με ένα δοχείο ψεκασμού.
Η εταιρεία πίσω από τον ισχυρισμό είναι μια μικρή τουρκική ερευνητική εταιρεία στον τομέα της άμυνας με επικεφαλής τον Yunus İnce, ο οποίος επικοινώνησε με το The Defence Blog με τεχνικές λεπτομέρειες και πλάνα δοκιμών μιας επίστρωσης απορρόφησης ραντάρ που ονομάζεται Kürşat 3.0, η οποία αναπτύχθηκε σε διάστημα επτά ετών. Το υλικό έχει σχεδιαστεί για να ψεκάζει απευθείας σε οποιαδήποτε επιφάνεια αεροσκάφους, συμπεριλαμβανομένων των drones, μειώνοντας την ισχύ του σήματος επιστροφής ραντάρ που παράγει το όχημα και καθιστώντας σημαντικά πιο δύσκολο να το βρουν τα συστήματα ανίχνευσης. Ο Ιντζέ λέει ότι πρόσφατες δοκιμές έδειξαν ένα ποσοστό εξασθένησης 43,2 ντεσιμπέλ, που σημαίνει ότι η επίστρωση απορρόφησε τόσο μεγάλο μέρος της εισερχόμενης ενέργειας ραντάρ αντί να την αντανακλά πίσω στον δέκτη που προσπαθεί να εντοπίσει το αεροσκάφος.
Η διατομή ραντάρ είναι το μέτρο του πόσο ορατό φαίνεται ένα αντικείμενο σε ένα σύστημα ραντάρ, όπου ένα μεγάλο σήμα επιστροφής παράγει μια ισχυρή κουκκίδα στην οθόνη και ένα μειωμένο συρρικνώνεται ή εξαφανίζεται εντελώς. Τα αεροσκάφη stealth επιτυγχάνουν χαμηλή διατομή ραντάρ μέσω δύο μηχανισμών που συνεργάζονται: η γεωμετρία του σκελετού του αεροσκάφους που εκτρέπει τα εισερχόμενα κύματα ραντάρ μακριά από την πηγή αντί να τα αντιστρέφει, και τα υλικά απορρόφησης ραντάρ που εφαρμόζονται στην επιφάνεια και μετατρέπουν οποιαδήποτε ενέργεια που το σχήμα δεν εκτρέπει σε θερμότητα.
(Λάθος με την τριβή φορτίζουν τις επιφάνειες με ένα ασθενές ρεύμα που αν πέσει επάνω το ασθενές Η/Μ σήμα του ραντάρ να διαλυθεί-η θερμότητα αναπτύσσετε με την τριβή τις επιφάνειας στον αέρα. Δεν με ενδιαφέρει τι γράφει το άρθρο, ήμουν ο πρώτος το 2008 που έγραψα για το σύστημα ψύξης του F-35 πως δεν είναι για το ραντάρ αλλά για να ψύχει τις επιφάνειες και τοποθετήθηκε στις δεξαμενές καυσίμου)
Αυτά τα υλικά, στη συμβατική τους μορφή, είναι κατασκευασμένα σύνθετα πάνελ που κατασκευάζονται σύμφωνα με ακριβείς προδιαγραφές, συνδέονται προσεκτικά με τη δομή του αεροσκάφους και είναι ακριβά στην παραγωγή, την επιθεώρηση και την επισκευή. Η ουσιαστική εφαρμογή τους σε ένα μικρό drone χρησιμοποιώντας συμβατικές μεθόδους είναι ουσιαστικά μη πρακτική, γεγονός που αφήνει τη συντριπτική πλειοψηφία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών με υπογραφές ραντάρ που ένα ικανό σύστημα αεράμυνας μπορεί να ανιχνεύσει χωρίς δυσκολία.
Η κεντρική πρόταση του Kürşat 3.0 είναι ότι το πρόβλημα εφαρμογής μπορεί να εξαλειφθεί εντελώς κάνοντας το υλικό ψεκαζόμενο. Αντί να κόβονται σύνθετα πάνελ για να ταιριάζουν σε πολύπλοκες καμπύλες επιφάνειες και να συγκολλούνται με κόλλες που υποβαθμίζονται υπό τους κραδασμούς και τους κύκλους θερμοκρασίας, ο τύπος εφαρμόζεται σαν βαφή, προσαρμόζοντας οποιαδήποτε γεωμετρία χωρίς ραφές ή κενά κάλυψης που θα έθετε σε κίνδυνο την απόδοση απορρόφησης. Το İnce περιγράφει τον τύπο ως χτισμένο γύρω από τις μικροσκοπικές δομές πόρων φυσικών ηφαιστειακών υλικών, συγκεκριμένα βασάλτη και ελαφρόπετρα, σχεδιασμένο να παγιδεύει τα εισερχόμενα ηλεκτρομαγνητικά κύματα και να τα μετατρέπει σε θερμότητα αντί να τα διασκορπίζει πίσω στον δέκτη ραντάρ. Ο βασάλτης και η ελαφρόπετρα είναι φθηνά και άφθονα υλικά των οποίων οι ηλεκτρομαγνητικές ιδιότητες έχουν προσελκύσει διαρκή προσοχή στην ακαδημαϊκή έρευνα για τα υλικά απορρόφησης ραντάρ την τελευταία δεκαετία, καθιστώντας την υποκείμενη επιστημονική προσέγγιση εύλογη παρά απίθανη.
Ένας δηλωμένος αριθμός εξασθένησης 43,2 ντεσιμπέλ, εάν επικυρωθεί από ανεξάρτητες δοκιμές σε λειτουργικά σχετικές ζώνες συχνοτήτων ραντάρ, θα τοποθετούσε το Kürşat 3.0 σε πραγματικά ανταγωνιστικό έδαφος απόδοσης. Η ακαδημαϊκή βιβλιογραφία σχετικά με τις επιστρώσεις απορρόφησης ραντάρ ευρείας ζώνης αναφέρει συνήθως αποτελεσματική εξασθένηση στην περιοχή των 20 έως 30 ντεσιμπέλ υπό τυποποιημένες συνθήκες μέτρησης, και η υπέρβαση σημαντικά πέρα από αυτό το όριο, διατηρώντας παράλληλα την απλότητα κατασκευής μιας εφαρμογής ψεκασμού, θα αποτελούσε μια ουσιαστική πρόοδο σε σχέση με ό,τι είναι σήμερα διαθέσιμο στο εμπόριο.
Η στρατιωτική λογική που οδηγεί το ενδιαφέρον για αυτό το είδος ανάπτυξης δεν είναι δύσκολο να παρακολουθηθεί. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μεταμόρφωσε την παγκόσμια κατανόηση του τι μπορούν να πετύχουν τα μικρά, φθηνά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στη μάχη, καθώς και οι δύο πλευρές απέδειξαν ότι τα drones που κοστίζουν μερικές εκατοντάδες έως μερικές χιλιάδες δολάρια θα μπορούσαν να καταστρέψουν τεθωρακισμένα οχήματα, να καταρρεύσουν γραμμές ανεφοδιασμού και να διατηρήσουν επιχειρησιακή πίεση σε μια κλίμακα που το συμβατικό πυροβολικό και η αεροπορική δύναμη δυσκολεύονται να φτάσουν στον ίδιο προϋπολογισμό. Η αντίδραση των υπερασπιστών ήταν μια ταχεία επέκταση των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, των δικτύων ανίχνευσης που βασίζονται σε ραντάρ και των πολυεπίπεδων δυνατοτήτων αναχαίτισης που έχουν σχεδιαστεί για να εντοπίζουν και να καταστρέφουν τα drones πριν φτάσουν στους στόχους τους. Η μείωση της υπογραφής ραντάρ ενός drone περιπλέκει σημαντικά την αλυσίδα ανίχνευσης σε κάθε στάδιο, και κάνοντας αυτό μέσω μιας επίστρωσης που προσθέτει αμελητέο βάρος και δεν απαιτεί δομική τροποποίηση στο σκελετό της άτρακτου θα καθιστούσε την ικανότητα προσβάσιμη στους χειριστές να χρησιμοποιούν εμπορικά διαθέσιμο υλικό αντί για ειδικά κατασκευασμένες πλατφόρμες stealth.
Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας παρέχει ένα αξιόπιστο οικοσύστημα για να προκύψει αυτό το είδος ανάπτυξης. Η χώρα έχτισε μια παγκόσμια φήμη εξαγωγών με το drone Bayraktar TB2, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος μεσαίου υψομέτρου που απέδειξε την αποτελεσματικότητά του στην μάχη σε πολλαπλές συγκρούσεις πριν οι περισσότεροι Δυτικοί αναλυτές έχουν επαρκώς υπολογίσει τι μπορούσαν να επιτύχουν επιχειρησιακά τα προσιτά οπλισμένα drones. Η πλατφόρμα που ακολούθησε την Baykar, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης Kızılelma, το οποίο εισήλθε στην υπηρεσία των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων το 2025, ενσωματώνει υλικά απορρόφησης ραντάρ στον σχεδιασμό του αεροσκάφους του ως βασικό χαρακτηριστικό επιβίωσης. Οι αμυντικές εξαγωγές της Τουρκίας έφτασαν τα 7,1 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 και οι συνεχείς επενδύσεις της κυβέρνησης στην ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων έχουν δημιουργήσει συνθήκες όπου οι μικρές εταιρείες που εργάζονται σε τεχνολογίες ενεργοποίησης για πλατφόρμες UAV έχουν τόσο έναν εγχώριο πελάτη όσο και μια αξιόπιστη αγορά εξαγωγών να επιδιώξουν.
Αυτό που αντιπροσωπεύει το Kürşat 3.0 σε αυτό το στάδιο είναι μια επταετής αναπτυξιακή προσπάθεια από έναν Τούρκο ερευνητή που παράγει ένα υλικό απορρόφησης ραντάρ που εφαρμόζεται με ψεκασμό με ένα βασικό ποσοστό εξασθένησης που, εάν επιβιώσει από ανεξάρτητο έλεγχο σε σχετικές ζώνες συχνοτήτων και συνθήκες εφαρμογής σε πραγματικό κόσμο, καλύπτει μια πραγματική και αυξανόμενη επιχειρησιακή ανάγκη. Οι στόλοι drones επεκτείνονται σε κάθε ενεργό σύγκρουση, τα συστήματα ανίχνευσης αγωνίζονται να συμβαδίσουν και το χάσμα μεταξύ αυτού που μπορεί να προσφέρει η τεχνολογία stealth σε ένα μεγάλο στρατιωτικό αεροσκάφος και αυτού που μπορεί να προσφέρει σε ένα μικρό εμπορικό UAV παραμένει ανοιχτό. Μια επίστρωση ψεκασμού που κλείνει ουσιαστικά αυτό το χάσμα θα είχε σημασία σε πεδία μαχών από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή και το κίνητρο τόσο για τους στρατιωτικούς πελάτες όσο και για τους κατασκευαστές εμπορικών drones να βρουν ένα δεν συρρικνώνεται.
Αναμένουμε τα σχόλιά σας στο Twitter!