Το ιρανικό σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας Majid αναγνωρίστηκε ως όπλο που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση κατά του αμερικανικού F-35 Lightning II, αν και έχω τις αμφιβολίες μου για άλλο ΑΑ σύστημα του Ιράν που είναι ποιο ικανό για μεγαλύτερα ύψη.

Το ιρανικό σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας Majid αναγνωρίστηκε ως όπλο που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση κατά του αμερικανικού F-35 Lightning II, αν και έχω τις αμφιβολίες μου για άλλο ΑΑ σύστημα του Ιράν που είναι ποιο ικανό για μεγαλύτερα ύψη.

Προσωπικά αμφιβάλω για το συγκεκριμένο αντιαεροπορικό σύστημα πως χτύπησε το F-35, γιατί αποκλείεται να πέταξε τόσο χαμηλά. Συνήθως τα F-35 πετούν σε μεγάλα ύψη, αλλά από ότι φαίνεται υπάρχει πρόβλημα λογισμικού και έλλειψη ενσωμάτωσης όπλων μεγάλης εμβέλειας πχ SPEAR 3, GBU-39 Small Diameter Bomb (SDB) μικρού μεγέθους με εμβέλεια 110-140 χιλιόμετρα. Όποιος το έστειλε να πετάξει σε αυτές τις συνθήκες με απλές κατευθυνόμενες βόμβες είναι εκτός λογικής!

ΤΕΧΕΡΑΝΗ / ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ — 20 Μαρτίου 2026: Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ισχυρίστηκε ότι το σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας Majid (AD-08) ήταν υπεύθυνο για την επίθεση σε ένα F-35A Lightning II της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια μιας πολεμικής αποστολής πάνω από το κεντρικό Ιράν στις 19 Μαρτίου.

Ο ισχυρισμός έρχεται μετά την επιβεβαίωση από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ότι ένα F-35 υπέστη ζημιά κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων και πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση σε αεροπορική βάση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Ο πιλότος αναφέρθηκε ότι βρίσκεται σε σταθερή κατάσταση και το περιστατικό παραμένει υπό διερεύνηση. Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έχουν επιβεβαιώσει επίσημα την ακριβή αιτία της ζημιάς.

Αναφερόμενη Εμπλοκή και Επιχειρησιακό Πλαίσιο

Σύμφωνα με ιρανικές δηλώσεις και υποστηρικτικά δελτία Τύπου, η εμπλοκή έλαβε χώρα περίπου στις 2:50 π.μ. τοπική ώρα κατά τη διάρκεια συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων που συνδέονται με την τρέχουσα περιφερειακή σύγκρουση στην οποία εμπλέκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν.

Ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι το αεροσκάφος έγινε στόχος ενός πύραυλου εδάφους-αέρος που εκτοξεύτηκε από το σύστημα Majid. Βίντεο που δημοσίευσαν ιρανικά μέσα ενημέρωσης, το οποίο καταγράφηκε μέσω συστημάτων υπέρυθρης όρασης (FLIR), δείχνει ένα συμβάν αναχαίτισης πυραύλου. Η ανάλυση του βίντεο δείχνει ότι το αεροσκάφος δεν καταστράφηκε και παρέμεινε στον αέρα μετά την πρόσκρουση, σύμφωνα με την επιβεβαίωση των ΗΠΑ ότι το τζετ επέστρεψε στη βάση.

Εάν επαληθευτεί, το περιστατικό θα αντιπροσωπεύει την πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση επιτυχούς εμπλοκής ενός επανδρωμένου αμερικανικού F-35 με πυρά εδάφους-αέρος από τότε που το αεροσκάφος τέθηκε σε επιχειρησιακή λειτουργία το 2018.

Σύστημα αεράμυνας Majid (AD-08)

Το σύστημα Majid παράγεται από τον Οργανισμό Αμυντικής Βιομηχανίας του Ιράν στο πλαίσιο του Τμήματος Λογιστικής των Ενόπλων Δυνάμεων και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά δημόσια στις 18 Απριλίου 2021. Έχει σχεδιαστεί ως σύστημα αεράμυνας μικρής εμβέλειας, σημειακής άμυνας και όχι ως πλατφόρμα κάλυψης ευρείας περιοχής.

Βασικά χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν:

Εμβέλεια εμπλοκής: έως 8 χιλιόμετρα (ελάχιστο περίπου 700 μέτρα)

Ανώτατο υψόμετρο: έως 6 χιλιόμετρα

Εμβέλεια ανίχνευσης: έως 15 χιλιόμετρα χρησιμοποιώντας ηλεκτροοπτικά συστήματα

Κάλυψη: Αζιμούθιο 360 μοιρών με υψόμετρο από 0 έως 12 μοίρες

Παρακολούθηση στόχου: δυνατότητα παρακολούθησης έως και τεσσάρων στόχων ταυτόχρονα

Ταχύτητα στόχου: εμπλοκή στόχων που ταξιδεύουν έως και Mach 2

Το σύστημα χρησιμοποιεί παθητικούς ηλεκτροοπτικούς και θερμικούς αισθητήρες σε συνδυασμό με πυραύλους καθοδηγούμενους με υπέρυθρη ακτινοβολία, επιτρέποντάς του να λειτουργεί χωρίς να εκπέμπει σήματα ραντάρ. Αυτό μειώνει την ανιχνευσιμότητά του και αποτρέπει την ενεργοποίηση των τυπικών δεκτών προειδοποίησης ραντάρ σε στοχευμένα αεροσκάφη.

Ο πύραυλος AD-08 που σχετίζεται με το σύστημα έχει διάμετρο 156 mm, μήκος 2.670 mm και βάρος περίπου 75 κιλών. Χρησιμοποιεί έναν παθητικό ανιχνευτή υπέρυθρης απεικόνισης σχεδιασμένο για την παρακολούθηση θερμικών υπογραφών.

Τα πλάνα από τη εμπλοκή υποδηλώνουν ότι εκτοξεύτηκε μόνο ένας πύραυλος, κάτι που οι αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να αντικατοπτρίζει είτε τακτική επιλογή είτε περιορισμένο απόθεμα έτοιμο προς βολή. Λάθος ήταν στα όρια της εμβέλειας του συστήματος για αυτό και δεν κατάφερε να το καταρρίψει, άλλα έσκασε από απόσταση η εκρηκτική κεφαλή.

Υπέρυθρες απειλές για τα stealth αεροσκάφη

Η αναφερόμενη εμπλοκή υπογραμμίζει τη διάκριση μεταξύ της stealth ραντάρ και της υπέρυθρης ανίχνευσης. Ενώ το F-35 είναι βελτιστοποιημένο για να μειώνει τη διατομή του ραντάρ, η διαχείριση των θερμικών υπογραφών του κινητήρα παραμένει μια τεχνική πρόκληση.

Τα συστήματα με καθοδήγηση υπέρυθρης ακτινοβολίας, όπως το Majid, δεν βασίζονται σε εκπομπές ραντάρ, καθιστώντας τα λιγότερο ευάλωτα σε ηλεκτρονικές παρεμβολές και πιο δύσκολο να εντοπιστούν. Αυτό μειώνει τον χρόνο προειδοποίησης για τους πιλότους και αυξάνει την ευπάθεια κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων χαμηλού υψομέτρου ή κοντινής εμβέλειας.

Τα ιρανικά συστήματα που βασίζονται σε υπέρυθρες έχουν δείξει στο παρελθόν αποτελεσματικότητα έναντι μη επανδρωμένων εναέριων συστημάτων υψηλής αξίας, συμπεριλαμβανομένων των drones MQ-9 Reaper και Heron, σε διάφορα επιχειρησιακά θέατρα.

Επέκταση των δυνατοτήτων αεράμυνας μικρής εμβέλειας

Το Ιράν συνέχισε να επενδύει στον εκσυγχρονισμό της αεράμυνας μικρής εμβέλειας. Διαρροή εγγράφων από τον Φεβρουάριο του 2026 δείχνουν ότι το ιρανικό Υπουργείο Άμυνας υπέγραψε συμφωνία 580 εκατομμυρίων δολαρίων με τη Ρωσία για την προμήθεια φορητών συστημάτων αεράμυνας (MANPADS) 9K333 Verba.

Η αναφερόμενη προμήθεια περιλαμβάνει:

500 εκτοξευτές

2.500 πυραύλους 9M336

Το σύστημα Verba έχει εμβέλεια εμπλοκής από 500 μέτρα έως 6,5 χιλιόμετρα και ανώτατο υψόμετρο 4,5 χιλιόμετρα. Είναι εξοπλισμένο με έναν τριφασματικό ανιχνευτή που λειτουργεί σε υπεριώδεις, εγγύς υπέρυθρες και μεσαίες υπέρυθρες ζώνες, ενισχύοντας την αντοχή σε αντίμετρα όπως φωτοβολίδες και κατευθυντικά συστήματα παρεμβολής υπέρυθρων.

Οι σχετικά σύντομες απαιτήσεις εκπαίδευσης για τους χειριστές Verba θα μπορούσαν να επιτρέψουν ταχεία ανάπτυξη εάν οι παραδόσεις συνεχιστούν κατά τη διάρκεια συνεχιζόμενων εχθροπραξιών.

Επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις του F-35

Το περιστατικό εφιστά επίσης την προσοχή στους συνεχιζόμενους περιορισμούς στο πρόγραμμα F-35, ιδίως σε σχέση με τις αναβαθμίσεις λογισμικού του Block 4. Αυτές οι αναβαθμίσεις απαιτούνται για να καταστεί δυνατή η ενσωμάτωση προηγμένων όπλων μεγάλης εμβέλειας, αέρος-επιφάνειας.

Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση του Block 4 έχουν περιορίσει την ικανότητα του αεροσκάφους να εμπλέκεται σε στόχους από μεγάλες αποστάσεις, απαιτώντας επιχειρήσεις πιο κοντά στον προστατευόμενο εναέριο χώρο. Αυτό αυξάνει την έκθεση σε συστήματα αεράμυνας μικρής εμβέλειας όπως τα Majid και Verba.

Ως αποτέλεσμα, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο επιχειρησιακός σχεδιασμός μπορεί να απαιτεί προσαρμογές, συμπεριλαμβανομένων αναθεωρημένων προφίλ πτήσεων, αυξημένης χρήσης όπλων απομόνωσης όπου είναι διαθέσιμα, και ενισχυμένων αντιμέτρων κατά απειλών με υπέρυθρη καθοδήγηση.

Στρατηγική Προοπτική

Η αναφερόμενη επίθεση λαμβάνει χώρα στο ευρύτερο πλαίσιο μιας συνεχιζόμενης περιφερειακής σύγκρουσης που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου 2026. Ενώ οι έρευνες συνεχίζονται, το συμβάν υπογραμμίζει το εξελισσόμενο περιβάλλον απειλής που θέτουν τα πολυεπίπεδα συστήματα αεράμυνας μικρής εμβέλειας εναντίον προηγμένων αεροσκαφών.

Ο συνδυασμός παθητικής ανίχνευσης, υπέρυθρης καθοδήγησης και κινητής ανάπτυξης είναι πιθανό να παραμείνει βασικός παράγοντας στη διαμόρφωση των αεροπορικών επιχειρήσεων σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα. Οι στρατιωτικοί χειριστές του F-35 σε πολλές χώρες αναμένεται να επανεξετάσουν τις τακτικές, τις διαδικασίες και τα μέτρα επιβίωσης σε απάντηση στην εμπλοκή.