Javascript is required

Γεωπολιτική ανάλυση η Μέση Ανατολή και ο υπόλοιπος κόσμος.

Γράφει ο Theo στις 20 Ιουνίου 2026

Share

Το σκάκι , οι ευθύνες και η νέα τάξη πραγμάτων.

Με αμείωτο ενδιαφέρον χθες είδαμε τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τράμπ κατά την επίσκεψη του στην βάση Andrews της USAF στο Maryland. Μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος Τράμπ μίλησε για την φαινομενική συμφώνια που θα τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν , την προθεσμία των 60 ημερών που έχει το Ιράν για να κάνει το "deal" και το αντίτιμο που θα υπάρξει αν δεν φτάσει σε μια τελική συμφωνία τερματισμού του πολέμου .

Κάνοντας μια ευρύτερη εισαγωγή , στην τωρινή σύγκρουση είδαμε δύο μοντέλα πολέμου να συγκρούονται το δικτυοκεντρικό , multi-domain battle και το αποκεντρωμένο , μωσαϊκό , ψηφιδωτό mosaic warfare όπου ο εκάστοτε τοπικός ηγήτορας λαμβάνει τις αποφάσεις για τα πλήγματα και τα συστήματα που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη του σκοπού . Βλέποντας την δράση των δύο μεγάλων αεροποριών USAF-IAF μπορούμε να πούμε πως για δεύτερη φορά βλέπουμε έναν πόλεμο με επίκεντρο την Τ.Ν. , μετά τον Ρωσο-Ουκρανικό αλλά να γίνεται ο πρώτος όπου ο φορέας , η πλατφόρμα δηλαδή τα F-35 συλλέγουν όλα τα δεδομένα από τους αισθητήρες λόγου χάρη δορυφόροι , αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου , AWACS και με το data fusion , σύμπτυξη δεδομένων, να προτείνουν στον πιλότο πιο βλήμα πρέπει να χρησιμοποιήσουν για να πλήξουν τον εχθρικό στόχο από ασφαλή απόσταση με τα μέγιστα αποτελέσματα . Κλείνοντας την εισαγωγή για να μπουμε στα πιο ειδικά το Ιράν κατάφερε να παγιδευτεί με το πιο δυνατό χαρτί που είχε τα στενά του Ορμούζ.

Στην τωρινή κατάσταση και με τα δεδομένα που έχουμε στα χέρια μας από τον διεθνή τύπο και τις εκτιμήσεις που μπορούμε να κάνουμε ο Λίβανος είναι το επίκεντρο και το διακύβευμα για το αν θα επιτευχθεί η ειρήνη ή αν θα συνεχιστεί η σύγκρουση. Το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο να θυσιάσει την Χεζμπολάχ , την επιρροή του στον ίδιο τον Λιβάνο μέχρι στιγμής και να τον κρατάει όμηρο του . Οι ΗΠΑ ζητούν την απόσυρση του ισραηλινού στρατού από τον Λίβανο και στηρίζουν την νόμιμη κυβέρνηση του Ζοζέφ Αούν. Ο ίδιος ο Ρούμπιο δήλωσε πως οι ΗΠΑ στηρίζουν τις προσπάθειες του Λιβάνου να εδραιώσει πλήρη κυριαρχία -αφοπλισμός Χεζμπολάχ- και την ειρήνη με τους γείτονες του , με τα δύο κράτη του Ισραήλ και του Λιβάνου να επιστρέφουν στην Ουάσινγκτον για νέο γύρο διαπραγματεύσεων.

Οι ΗΠΑ σαφώς και στηρίζουν τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ , γιατί διαγράφεται μια τρομοκρατική οργάνωση από την περιοχή και πρώην σύμμαχος του Μπάαθ της Συρίας του 'Ασαντ . Καθώς ο έλεγχος των όπλων και το προνόμιο της βίας θα περάσει οριστικά στο κράτος , με την Χριστιανική κυβέρνηση να κρατάει τα ηνία. Αφενός από την πλευρά τους οι Αμερικάνοι βλέπουν και την ευκαιρία να σταματήσουν και να κλείσουν ένα μέτωπο για την ασφάλεια του συμμάχου τους στην περιοχή , Ισραήλ, αφετέρου δεν θέλουν να τραβήξει κιάλλο η σύγκρουση στον νότιο Λίβανο με την ύπαρξη να κατταρέυσει το κράτος του Λιβάνου να είναι ορατός , εξάλλου ποτέ δεν έκλεισαν οι πληγές από τον εμφύλιο που πέρασε η χώρα και φυσικά τα απόνερα από την μεγάλη έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού πριν μερικά χρόνια .

Αντίθετα , δεν υπάρχει περίτπωση να υποχωρήσει το Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο χωρίς να διαλυθεί η Χεζμπολάχ και χωρίς σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας για τους κατοίκους του στα βόρεια σύνορα. Με το ψήφισμα 1701 του ΟΗΕ να μην έχει εφαρμοστεί και το στράτευμα του Λιβάνου να μην μπορεί να επιβληθεί επί της Χεζμπολάχ. Ακόμα η εισβολή στον Λίβανο αποτελεί ένα στοίχημα , μια επένδυση για το κράτος του Ισραήλ ο πόλεμος κοστίζει χρήματα ,πόρους , καύσιμα , υποστήριξη , ανεφοδιασμός και φυσικά άντρες . Οι μονάδες μεταφέρονται κατα μήκος του μετώπου γίνονται συμπλοκές και μάχες υπάρχουν νεκροί και στις δύο πλευρές . Ο ίδιος ο Νετανιάχου έχει πολεμήσει για την χώρα του δεν πρόκειται να αποσύρει τον στρατό του χωρίς να έχει κερδίσει όσα περισσότερα μπορεί από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων και από τα τετελεσμένα που γίνονται στο πεδίο και σε αυτό το σημείο είναι η μεγάλη απόκλειση μεταξύ ΗΠΑ - Ισραήλ και τα διαφορετικά συμφέροντα των κρατών .

Εξάλλου , ένας από τους λόγους που ο Νετανιάχου έχει αποφασίσει τον τερματισμό της στρατιωτικής βοήθειας του Ισραήλ από τις ΗΠΑ εντός δεκαετίας είναι και αυτός , όσο προνομιακές και να είναι οι σχέσεις τους δεν υπάρχει πάντοτε ταύτιση συμφερόντων, ούτε γίνεται να κάνεις ανεξάρτητη εθνική εξωτερική πολιτική χώρις πλήρη αυτονομία στο κομμάτι των εξοπλισμών .

Ο παράγοντας γεωγραφία στο επίκεντρο των συμφερόντων . Εισαγωγικά , από την 7η Οκτωβρίου του 23΄και την επίθεση της Χαμάς ο Νετανιάχου είχε δηλώσει πως ο χάρτης της Μέσης Ανατολής θα αλλάξει οριστικά. Με αυτόν τον τρόπο 3 χρόνια αργότερα βλέπουμε μια νέα πραγματικότητα να διαγραμματίζεται . Πλέον ο χάρτης της Μέσης Ανατολής θα διαβάζεται εντελώς διαφορετικά . Θα ξεκινάει από την Κασπία θάλασσα , τα αραβικά κράτη του κόλπου , την Ιορδανία θα συμπεριλαμβάνει την Αίγυπτο όντας μια στρατιωτική δύναμη της περιοχής τα στενά του Σουέζ και το κέρας της Αφρικής , την Σομαλιλάνδη . Οι νέοι εμπορικοί διάδρομοι που σχεδιάζονται και συγκεκριμένα ο IMEC που ξεκινάει από την Ινδία και φτάνει μέχρι την Ελλάδα μαζί με τον East Med που βγαίνει ξανά στο προσκήνιο ως αντίβαρα του κινεζικού δρόμου του μεταξιού και τον οικονομικό πνιγμό της Κίνας είναι ένας από τους λόγους της αναδιαμόρφωσης του πλανήτη δει της Μ.Α. και την αποκινεζοποίηση που έχει ξεκινήσει η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ .

Ο Κινεζικός δράκος , η Κίνα κατάφερε μέσω των επενδύσεων της στην Μέση Ανατολή και συγκεκριμένα στο Ιράν να εξαγοράσει το καθεστώς των Μουλάδων και τους Φρουρούς της επανάστασης για να έχει φθηνή ενέργεια και να καλύπτεί ένα ποσοστό 30-35% των αναγκών της σε πετρέλαιο . Παρά το "κλείσιμο" των στενών στο Ορμούζ τα κινεζικά πλοία είχαν ελεύθερη διέλευση μέχρι να έρθει ο αμερικανικός στόλος στην περιοχή.

Στα νέα δεδομένα της περιοχής , οι ΗΠΑ θέλουν να αφήσουν δικούς τους πληρεξούσιους στην περιοχή να κάνουν την δουλεία για αυτούς για να επικεντρωθούν στο μέτωπο του ειρηνικού έναντι στην Κίνα και να απεμπλακούν από ένα πολύπαθο σημείο του πλανήτη την Μέση Ανατολή . Η αμερικανική πολιτική της ανοικοδόμησης χωρών μετά τους πολέμους όπως αποπειράθηκε να γίνει με αποτυχία στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ , εξαιρείται το Ιρακινό Κουρδιστάν στο Ερμπίλ που εκεί πέτυχε θα μπει ξανά στο παιχνίδι και αυτή την φορά στο Ιράν με τις πληροφορίες των 300δις δολαρίων να στοχεύουν την αναδόμηση της χώρας μόλις επιτευχθεί η ειρήνη οριστικά , χωρίς βέβαια να υπάρχουν κόκκινες γραμμές και τιμωρίες για όσους παραβιάσουν την εκεχειρία . Το σύνολο των 300 δις προέρχεται από τα παγωμένα και κατασχεμένα ιρανικά κεφάλαια των φρουρών της επανάστασης σε τράπεζες της Ασίας και της Ευρώπης και τα "σκοτεινά" δίκτυα χρηματοδότησης που είχε Κίνα για να διατηρεί το καθεστώς όρθιο.

Τα νέα στρατόπεδα , η γεωραφία και τα συμφέροντα φέρνουν προ των πυλών νέες συμμαχίες και πεδία ανταγωνισμού . Η Μ.Α. και ο ευρύτερος γεωγραφικός ορίζοντας για τους αμερικανούς θα σχηματιστεί με τις χώρες του IMEC Ινδία , Κύπρος , Ελλάδα, ΗΑΕ, Σ.Αραβία και Ισραήλ. Αντίθετα σε αυτή την υποβάθμιση που έχει δεχτεί το ΝΑΤΟ οι χώρες που θα έχουν το προνόμιο της στενής συνεργασίας με τις ΗΠΑ θα είναι η Πολωνία , η Ρουμανία , η Ελλάδα , η Κύπρος , η Νότια Κορέα , η Ιαπωνία , οι Φιλιππίνες , η Αυστραλία και η Ινδονησία δηλαδή και χώρες εκτός της συμμαχίας του ΝΑΤΟ. Ο Τράμπ όντας επιχειρηματίας πρώτα και μετά πολιτικός βλέπει ως ευκαιρία για κέρδος την ανοικοδόμηση του Ιράν χώρις βέβαια να ξέρουμε τι σημαίνει μια ένεση 300δις για ενα θεοκρατικό καθεστώς , και τι θα γίνει με τα πυρηνικά . Πολιτικά με βεβαιότητα μπορούμε να πούμε οτι ποτέ δεν υπήρξε στόχος των ΗΠΑ η ανατροπή του καθεστώτος παρά μονο του Ισραήλ . Οι υπόλοιπες χώρες βλέποντας τα δεδομένα που διαμορφώνονται κάνουν και τις ανάλογες συμμαχίες στο άμμεσο μέλλον ο άξονας Πακιστάν,Ιράν,Σαουδική Αραβία,Τουρκία και Αίγυπτος θα είναι άκρως ανταγωνιστικός για την δικιά μας πλευρά στο γεωγραφικό τομέα της Μ.Α. αλλά και της Ανατολικής Μεσογείου .

Ο ελέφαντας στο δωμάτιο που λέγεται Αίγυπτος , έχει κάθε συμφέρον να βρίσκεται εντός ενός μουσουλμανικού άξονα που θα πηγαίνει κόντρα στο Ισραήλ γιατί εγκυμονεί πάντοτε ο κίνδυνος της μουσουλμανικής αδελφότητας για τον πρόεδρο Σίσι και την ασφάλεια αυτή την παρέχουν το Κατάρ και η Τουρκια με την MIT και εδώ εντάσσεται η πρόσφατη αεροπορική άσκηση Αιγύπτου-Τουρκίας μετά από 13 χρόνια. Η μόχλευση της Αιγύπτου ως νέο μέτωπο για το Ισραήλ έχει πολλές αναγνώσεις αλλά και για μας. Το όποιο καλό κλίμα μεταξύ των δύο χωρών θα σταματήσει να υπάρχει και αυτό είναι σημαντικό γιατί η Αίγυπτος έχει προσφέρει πολλά για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στον πόλεμο στην Γάζα , στις διαπραγματεύσεις με την Χαμάς και την απελεύθερωση των ομήρων . Στα δικά μας , η Αίγυπτος έχει μεγάλη επιρροή στην δυτική Λιβύη και είναι μεγάλο το δέλεαρ που θα προσφέρει η Τουρκία να αποκτήσει ποσοστό στην ΑΟΖ της Λιβύης και της όποιας άλλης ΑΟΖ του Τουρκολιβυηκού μνημονίου εις βάρος των δικών μας συμφερόντων. Πλέον επιβάλλεται η ελληνική διπλωματία να χρησιμοποιήσει και καρότο και μαστίγιο για να μην χαθούν τα δικά μας συμφέροντα στην περιοχή . Η ολοκλήρωση της οριοθέτησης ΑΟΖ με την Λιβυή πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα και να χρησιμοποιηθεί ως μείζον χαρτί στο διπλωματικό τραπέζι οι χρηματοδοτήσεις από πλευράς ΕΕ και ο αγωγός ενέργειας Ελλάδος-Αιγύπτου για να κρατηθεί η Αίγυπτος εντός του δικού μας στρατοπέδου για να μην ανοιχτεί ένα ακόμα μέτωπο που θα οφελεί την Τουρκία.

Η μεγάλη απούσα η Ευρώπη , πέραν της ταυτοτικής κρίσης που περνάει , την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από χώρες που δεν βοήθησαν τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν που θα εγκατασταθούν στα κράτη που στηρίζουν τον αμερικανικό άξονα αργεί να προσαρμοστεί στις νέες εξελίξεις και έρχεται κατόπιν εορτής να προσφέρει στην αποναρκοθέτηση των στενών του Ορμούζ. Τέλος , τα ρευστά δεδομένα προμηνύουν μια νέα ανακανομή ισχύος σε πολιτικό , στρατιωτικό και τεχνολογικό επίπεδο για την κυριαρχία επί του πεδίου στον κόσμο της γεωπολιτικής.

Αναμένουμε τα σχόλιά σας στο Twitter!


HDN

Share